Üretilmesi çok kolay (Dicentra Spectabilis-Kanayan kalpler)- Milliyet Vitrin

16 May 1998  | Kategori: Yazilarim

dicentraTürkiye’deki yetersiz, eksik, hatta yanlış bahçe uygulamalarını gördükçe içim sıkılıyor. Pek çoğunda ruh eksikliği var. Ya fazla temiz, manikürlü ya da ne bulunmuşsa ekilmiş üst üste. Tabiat bu kadar yapay olmaz. Adı üstünde tabii, doğal. Zorlukla dikilmiş 2 – 3 ağaç dümdüz çimen, mevsimlik 1 – 2 tür çiçek çit ve gül. Ben yazmaktan, eleştirmekten sıkıldım artık. Bunları aşın.

Genel ilgisizliğimiz hiçbirimizin suçu değil. Etrafımızda bu işe özendirecek kaynaklar yok denecek kadar az. Televizyonda Türkçe bahçe programları yok. 2 -3 dergi yetersiz ve bol Latince ansiklopedik yazılarıyla insanı bu işten soğutuyor. Ben yazıların çoğunu çok ağır buluyor, bazen de anlamıyorum.

Evlerinizde kablolu yayın ya da uydu anten varsa size birkaç tavsiyem var. Her gün NBC Super Channel’de saat 17:00 – 18:00 arası “Home and Garden TV” var. Aynı program bazen sabah 09:00’da tekrarlanabiliyor. BBC hafta arası(18:00-20:00) düzensiz olarak, haftasonu pazar sabahları bahçe programı yapıyor. Fransız TV 5 sabah 07:00 civarında, İtalyanlar ve İspanyollar öğlen 12:00 – 13:00 arası bitki programları yapıyor. Hepsi mükemmel ama keşke Türkçe olsa. Belki bir gün, çok zor! Şiddet, dedikodu, boş programlar reyting aldıkça hiçbir kanal bu tip insani programları koymaz. İşimiz zor.

dicentra Bu hafta size ilkbahardan yaz başına kadar çok sevdiğim bir bitkiyi tanıtmak istiyorum: Dicentra Spectabilis. Türkçesi, ağlayan ya da kanayan kalpler. Çiçekler içinden bir şey damlıyormuş gibi ters duran kalp şeklinde. Bir sap üzerinde çok muntazam, yapay gibi duran bu çiçekler uzun zaman bitkide kalabiliyor. Anavatanı Mançurya, Kore olan ağlayan kalpler tohumu, her sene ilkbaharda biraz daha fazlalaşarak çıkan, en fazla 80 santime yükselebilen bir yer örtücü. Çiçekli bordürlerde gölge alanlarda özellikle yeşil yapraklıların arasında bu bitki görülmeye değer. Pembe içinden çıkmış beyaz çiçeklerin bir de bembeyaz olanı da var.

Rutubetli, humuslu zengin topraklarda rahatlıkla yetişebilir. Soğanlı şakayık yapraklarına benzeyen yaprakları ve tüm üst gövde yaz ortalarında çürüyüp yok olacaktır. Sakın korkmayın, yerinden sökmeyin. Seneye ilkbaharda tekrar gösterisine başlayacaktır. Üretimi çok kolay. İlkbaharda sürgünler çıkınca söküp köklerinden ayırıp hemen dikin. Ya da yaz ortasında tohumlarını dikin. Yok olan gövdesi bahçenizde diğer yaz bitkilerine yer açacağından bu tip birbirini takip eden bitkileri toplayın. Manisa lalesi, Lupinus, Digitalis, gelincik gibi bu tip bitkiler hem görsel olarak size zevk verecek hem de çürüyerek toprağınızı zenginleştircektir.

cow

Yurtdışında kesme çiçeklerle yapılan aranjmanlarda bolca kullanılır. Bizde pek görmedim. Bana bu bitkiyi seneler evvel ünlü botanikçi Atilla Bey tavsiye etmişti. Denedim çok sevmiştim. Gülser Ayata’nın Samandra’daki serasında (Tel:216.3111538) fideleri bulabilirsiniz. Büyük ithal bitki satan seralarda ararsanız bulabilirsiniz.
Bu arada yeni, yararlı bir kitap çıkmış: “What Perennial Where”. Her sene çıkan bitkileri tanıtıyor. Renkli bahçeler için tavsiye ederim. Roy Lancaster yazmış. Bauhause’da, Remzi Kitabevi’nde var. Ne yazık ki o da İngilizce.

Murat Pilevneli.

1 adet Yorum | Paylaş Stumble Upon Facebook

Ortanca gibi…(Kartopu-Gilaboru-Viburnum opulus) – Milliyet Vitrin

09 May 1998  | Kategori: Yazilarim

Birkaç hafta önce daimi yeşil kartopu bitkisinden söz etmiştim. Bu haftaki bitkimiz de kartopu. Fakat kışın yaprağını diken, ilkbaharda, bugünlerde ortanca gibi beyaz çiçek açan kartopunu (Viburnum Opulus) tanıtmak istiyorum.

Gilaboru

Doğada 5 metre kadar gelişebilen kartopunun anavatanı Avrupa’dır. Yaprakları akçaağaç yaprağına benzer. Çiçekleri 2 cm’lik küçük küçük grup halinde 10 – 15 cm’lik buketler gibidir. Rutubetli hatta ıslak topraklarda iyi yetişir. Bahçenizde böyle alanlar varsa bol güneşli ya da az gölgeli olmak kaydıyla kartopu bitkisini buralarda dikebilirsiniz. Soğuğa dayanabilir.

gilaboru

Kartopunun (V. Opulus) Compactum adı verilen türü çiçeklerinden sonra kırmızı boncuklar verir. Bu tip boncuklu olanların, sonbaharda dökülürken yaprakları kırmızı olacaktır. Özellikle sonbahar için bitki toplayanlara bu bitkiyi öneririm.

Kayserililerin meşhur Gilaborusu bu bitkidir.Yararlarını anlata anlata bitiremediler. Siz isterseniz link’e bir göz atın…Ben bir tanıdığımın böbrek taşı düşürmek için bu meyve suyunu içtiğini biliyorum.

Bakımı kolaydır. Çiçeklerinden sonra şeklini düzeltmek için biraz budayabilirsiniz. Çok gelişmiş, devrilen bir bitkiniz varsa tavsiyem, budamayı sonbaharda yapın.

İlkbaharda toprak nemli kalsın diye çeşitli yardımcıları toprağa ilave edebilirsiniz. Torf, su tutucu doğal elementler ya da bol yaprak çürüğü olabilir.

Kartopunun üretilmesi de çok kolaydır. İlkbaharda diplerinden çıkan yeni filizlerle, yazın bitkiden alacağınız çeliklere yeni fideler yetiştirebilirsiniz.

Piyasada 1.5 milyon liradan başlayan fiyatlarda kartopu bulabilirsiniz. Şimdiden uyarayım pek çok serada bu bitki olmayabilir. Ama küçük semt fidanlıklarında bence bulabilirsiniz.

Şu daimi yeşil alışkanlığı moralimi bozuyor. Daimi yeşil çitler, daimi yeşil ağaçlar. Çoğumuz işin kolayına kaçıyoruz. Bir bitki olsun her zaman çiçek açsın ya da yeşil kalsın. Yok efendim öyle şey olamaz! Diğerleri ne olacak? Bizde moda olan pek çok bitki artık yurtdışında demode oldu. Açıkça belirteyim en çok yaprağı döken, çiçek açan bitkiler tercih ediliyor. Örneğin çit için yaprağını döken bitkilerden kayın, gürgen, kırmızı erik, ılgın, küpe çiçeği, Japon ayvası en çok kullanılanı. Bizde hala ligustrum devam ediyor.

Bahçenizde toprağınızın yapısına, güneşine, sizin zevklerinize göre değişik türler toplayın. Renkleri doğru yerleştirin. Bu iş resim yapmak gibi. Keyfini alınca bırakamayacaksınız. Artık düz çimen biraz çiçek uygulamalarından vazgeçin. Hayatınızı renklendirin. Renkler göz için, kulaklarımızın müziğe ihtiyacı gibidir.

Murat Pilevneli.

1 adet Yorum | Paylaş Stumble Upon Facebook

← Önceki sayfaSonraki sayfa →