Kızılcıklar fışkıracak (Cornus)- Milliyet Vitrin

16 January 1999  | Kategori: Yazilarim

Şu aralar, kışın yaprağını dökmüş bitkilerin sadece dal, gövde şekilleri hoşuma gidiyor. Toplumumuzda daimi yeşil bitkiler nedense pek seviliyor. Ama mevsiminde çıplak olup, yapraklılar kadar etkileyici pek çok bitki var. İncir, betula (huş), akçaağaç, Parrotia persica, amber ağacı, kızılcık, çınar, katırtırnağı, bataklık selvisi, Larix gibi. Ligustrum çitleri yurtdışında kayın, gürgen gibi yaprağını dökenlere tercih ediliyor. Artık tertemiz görüntülerden öte biraz rahatlık modası var.

Geçen gün uğraştığım bahçeme gittim. Nergis soğanları uç vermiş, Manisa lalelerinin hepsi açmış. Fındıklar tüm püsküllerini patlatmış.

cornus

Şu sıralar en çok ilgi çeken bitkim kıpkırmızı ya da sarı odunuyla, yerden fışkırmış görüntüsüyle kızılcıklar. İlkbaharda müthiş çiçek açan kızılcıkları geçen sene size tanıtmıştım. Bunlar da çiçekçe değil ama renkli gövdeleriyle önemli bitkiler. Kırmızı, sarı, yeşil, siyah, bordo türleri var. Ben seralarda buldukça hepsini alıyorum. Bayılıyorum. Kızılcıkların (Cornus alba sibirica ya da C. stolonifera flaviramea – sarı olanı) kışın müthiş görüntüleri ilkbaharda dipten budanmasıyla daha da güzelleşir. Bitkiye hiç acımayın, 3 santimden tamamını kesin. Daha fazla odun, renk böyle oluşur.

cornus  Uyarmalıyım, budama sadece ilkbaharda ve de en başında başlar, her zaman değil. Kızılcığın bu türü killi, rutubetli, ıslak topraklarda tam güneşte, tercihen gölgede iyi gelişiyor. Hava kirliliği hiç sorun değil.

Bahçenizde süs havuzu yanında, göl kenarında, daimi yeşilliklerin arasında büyük öbekler halinde dikin. Bir bitki 1.5 – 2.5 metre renkli sap geliştirebilir. Kırmızıları kışın grileşen çalıların içinde ya da huş ağaçlarıyla, sarıları ise yeşilliklerin arasında kullanırsanız memnun kalırsınız. Yazın yaprakları pek önemli değil ama alacalı türünü budarsanız yapraklar çok güzel çıkıyor. Hem kış rengi hem de alacalısı iyi olursa süper. Biraz araştırdım, uzun süreli kar yağışına bayılıyorlar. Yazın çok kuraksa, sıcak havalar bitkiyi öldürebilir.

Piyasada yerli olanları 1.5 milyondan, ithal olanları 3 milyondan satılmakta.
Üretimi çok kolay. Kışın ya da ilkbahar başındaki budama esnasında alacağınız çeliklerle yapılıyor. Bu tip bitkiye azot + fosfor bazlı gübreler verin ki iyi gelişsin.

Ev içi bitki aranjmanlarında ilexin dikenlisiyle, boncuklarıyla, kartopu ya da manolya yapraklarıyla kırmızı sarı dallar çok güzel oluyor. Japonlar minimalist ikebana süslerinde bir sade dal kullanıyorlar. İlgilenenlere, minimalistlere duyurulur…

Murat Pilevneli.

Yorum yaz | Paylaş Stumble Upon Facebook

Bahçeyi seven dikenine katlanır (Mahonia) – Milliyet Vitrin

09 January 1999  | Kategori: Yazilarim

mahonia Dikenli bitkileri bahçe yaparken kullanmayı çok severim. Doğal engelleyici oluşları, yaz – kış yeşil kalmaları ve kimi kokulu çiçek açmaları değişik sürprizler sunmakta. Sözünü ettiklerim ilex, mahonia ya da osmanthus gibi bitkiler. Ilex ve mahonia çok temiz, dümdüz olmasa da iyi çit olabiliyor. Yurtdışı peyzaj uygulamalarında koku bahçeleri için kışın çiçek açan mahonia, osmanthus bolca kullanılıyor. Son dönemde üretilmiş, alacalı osmanthus müthiş. Daha bahçeme dikemedim ama meraklısına tavsiye ederim.

M. japonica ya da M X. media türleri ince uzun mısır gibi sarı çiçeklerini açtılar. Mart sonuna kadar gösteri devam edebilir. Belki fazla tanınmaması, pahalı oluşu bitkinin ülkemizde çok görülmemesine sebeptir. Tanınan ve bolca kullanılan mahonia, M. aquifolium’dur (Hani çit yapılıyor diye belirttiğim). Bu bitki ilkbaharda çiçek açar, yaz ortasında dişi bitkilerde mor üzüm görünümlü tohumlar oluşur. Esas ilginç yapısı, kışın yapraklar dökülmeden kıpkırmızı oluşudur. Tam güneşten gölgeye kadar bahçenizdeki her yere dikebilirsiniz. Bu dönemde çiçek açan
M X. media ya da M.japonica diğer yaz türüne göre daha boylu ve sık dokulu çalı şeklindedir.

mahonia

Her türlü killi, kireçli, humuslu, hafif rutubetli toprakta yetişebilir. Yazın kuru kalmaktan nefret eder. Bahçenizde gölgeli ağaç diplerine dikim yapacaksanız yaprak çürüğü, gazete kağıdı, torfla beraber dikin. Yani nemine dikkat edin, yeter.

Kışın çiçekli kalanlar – 20 dereceye kadar soğuğa dayanabilir. Kar yağışı, hava kirliliği hiç sorun çıkarmaz.

Ufak dikilen bir fidan 1.5 x 2 metreye 5 senede, 3 x 4 metreye 20 senede ulaşılabilir. Çiçeklerinden sonra yazın oluşan mor boncukları kuşların önemli besin kaynaklarındandır.

mahonia Mahoniaları bahçenizde evden görebileceğiniz, mümkünse beyaza boyanmış bir duvar önüne dikin. Kışın yaprağını döken açelyalar, yazın uzun mor çiçek açan soğanlı agapanthuslar, gri yapraklı hostalar, portakal renkli lilyumlar açtıkları ya da yapraklı kaldıkları dönemlerde mohanianın daimi yeşil gövdesini fon olarak kullanabilir. Bu sebeple düzenlemelerinizde gruplara dikkat edin.

Yazın çiçeklenen çit türü budanmayı sever. Kışın açan türü sadece çiçeklerinden sonra çiçeklerin tam dibinden, ilk yaprak üzerinden temizlenmelidir. Daha fazla budama gereksizdir. Bir ufak dal üzerinde simetrik sıralı yapraklar profesyonelce kesilip ocak ayında köklendirme tozuyla güçlendirilerek, sıcak seralarda yeni fidelere dönüşebilir. Uyarmam gerekiyor, üretimi zor.

Piyasada bir buçuk metrelik saksılı ithal mahonialar 14 milyon liradan satılıyor. Kış günlerinde renksiz bahçemize sarı ışığıyla mutluluk getirecğini düşünürsek bence bu para çok değil. Alacağınız bitkiyi havalar ısınınca dikin. Nisan – mayıs en ideal dönem.cow
Dikimde bir miktar potasyum bazlı gül gübresi de renklenmeye yardımcı olacaktır.
Dikenleri elinize batarsa kanatır ama batıl inançlarınız varsa kötülükleri de evinizden, bahçenizden uzak tutar. Dikenleri sevin… Monotonluktan kurtulun.

Murat Pilevneli.

Yorum yaz | Paylaş Stumble Upon Facebook

← Önceki sayfaSonraki sayfa →