Japon akça ağaçları – Acer Palmatum.

07 October 2006  | Kategori: Yazilarim

Akça ağaç

Yurdumuzda Karadeniz Bölgesi’nde sonbaharda renkten renge giren, yaprağını döken ormanlarda bolca bulunan ağaçlar genelde akça ağaçlarıdır. Akça ağaçlarının yaprakları, sürgün rengi, yazın aldığı renkler, sonbahardaki dökülme renkleri o kadar güzeldir ki sanki çiçek açmış bitkiler kadar dikkat çekerler. Yerlere dökülen ilginç yapraklar, ilkbaharda açan ve sonra çiçekleri dökülen bitkiler kadar etkileyicidir. (Gövde ve dalların gelişim şekilleri de öyle…)

Akça agaç
Yurdumuzda akça ağaçları en iyi bilen Hayrettin Karaca’dır. Onun kurduğu Karaca Arboretum da (Ağaç müzesinde), Yalova’da bu bitkileri toprakta görebilirsiniz. Zannediyorum müzenin döner sermayeli fidanlığında Akça ağacı fidelerini bulabilirsiniz. (Burası dışında da pek çok yerel serada artık değişik türler boy boy satılıyor, ne aradığınızı bilin yeterli. Belki dev gibi yaşlılarını bile bulabilirsiniz. Şimdiden uyarmalıyım Akça ağaç türleri yaşlandıkça çok pahalı olurlar, fiyatları görünce ürkmeyin!)

Japon akça ağacı

Yapraklar
Tanıtacağım bitki yine Akça ağaç, fakat, doğada fazla boylanmayan türü (5-8 metre). Minik şehir bahçelerine, saksı’da ağaç yetiştirmeye uygun. İsmi, Japon Akça ağaçı (Acer Palmatum).

İthalatın artmasıyla birlikte yurdumuza son 10 senedir bolca giren Japon Akça ağaçları, doğru ortam sağlandığında mükemmel görüntüsüyle modern heykele benzerler. Bu bitki,çit gibi budanmaya müsaittir, ilkbahar da istenildiği gibi şekil verilebilir.

Dünyadaki tüm Japon tarzı bahçelerde, çiçek açan manolyalarla, açelyalar, boncuklu kış bitkileri ya da budanabilen yeşil bitkilerle beraber bolca kullanılmışlar’dır. Yurt dışında serin, rutubetli iklimlerdeki modern parklarda karşınıza çıkıyor. Oralarda, renkleri ve bitkinin tül gibi gelişen dallarını daha çok vurgulamak için 10-20 li gruplar halinde dikerek, sergiliyorlar.

Japon akça ağacı gövde

Yapraklar, yeşil, açık yeşil, sarı, bordo, ya da alacalı, el şeklinde (zaten palmatum lafı buradan gelir), ya da ince tül, dantel gibi olabiliyor (A. p dissectum).

A p dissectum atr.

Acer palmatum butterfly
Yeşil türler, renklilere göre daha zahmetsiz, hızlı gelişirler, sonbahar renkleride kırmızıdır (bence daha güzeller). Bordo yapraklılar biraz zahmetli, rutubet ve serin ortamlar esas tercihleri. Bitkilerde dikkat edilecek en önemli nokta, rutubetli çimen ya da toprak üzerinde yarı gölgeli bir alana, humuslu iyi toprakla dikimin yapılmasıdır. Rutubet bu bitkilerin gelişimini arttırıyor. Beton zemin içine, yol kenarında, tam güneşe dikilen bitkinin yaprakları ağustos aylarında çok su kaybedip, kavruluyor, sonraki senelerde de zor gelişiyorlar.

Japon Akça ağaç, su
Kışların soğuk, karlı, yazların rutubetli geçtiği tüm asitli topraklarda ( siyah ormansı, yumuşak toprak) ve serin bölgeler de, Japon Akça ağaclar yetişebilir. Gölet kenarları Japon Akça ağaçları için mükemmel yerlerdir.
Uyarmalıyım, gündüz güneşte bu bitkileri sakın sulamayın. Yapraklar yanabiliyor. Suyunu, güneş yokken verin. Çok sıcaklar da bile akşam vakti yaprakları ıslatmayın, kökleri sulayın, bu bitkiler çok hassas…

Acer palmatum tohum

Üretimleri sonbahara doğru ürettikleri kanatlı tohumlardan yapılıyor. Bu tohumlar toprağa dökülürse kendiliğinden yeni yavrular filizleniyor. Daldan çeliklemekte bir diğer üretim şekli , ama tohumdan üretim en eğlencelisi..

A p dissectum a.

Yere doğru söğüt gibi büyüyen türleri (A.p. dissectum), kışın kızılcık gibi kırmızı gövdeli olanları (A. senkaki), mükemmel renk alan (A.p Japonicum) türleri, bir de görüp de aşık olacağınız (A. Shirasawanum) ‘u tavsiye edebilirim.

Acer p.

Çok değişik türleri olan bu bitkiyle ilgilendikçe, türlerin sonu yokmuş gibi gelebilir, ama, buna değer!.

Not:
Bu bitkiden mükemmel bonsai’ler yapabilirsiniz…

Murat Pilevneli.

48 adet Yorum | Paylaş Stumble Upon Facebook

Parthenocissus (Amerikan sarmaşığı)

06 October 2006  | Kategori: Yazilarim

Amerikan s.

En sevdiğim sarmaşıklar renklenmeye başladı. Vantuzlu, vantuzsuz iki tür amerikan sarmaşığı (Parthenocissus) bulundukları yerleri kızartacaklar. Böcek gelir, ağacı öldürür diye sevilmeyen bu bitkiler ne kadar kıymetli olduklarını bir süre gösterecekler. Tekstil işindeyken (1998) bu konu ile ile ilgili bir yazı yazmışım, ilginizi çekerse, tavsiye ederim, fiyatlar bu güne göre biraz komik kalmış, ama olsun!…

Murat Pilevneli.

Yorum yaz | Paylaş Stumble Upon Facebook

← Önceki sayfaSonraki sayfa →