Makyajsız güzel (Ağaç hatmi-Hibiscus syriacus) – Milliyet Vitrin

18 July 1998  | Kategori: Yazilarim

Temmuz böyle geçerse galiba ağustos ayı daha sıcak geçecek. Sıcak rüzgarlardan, kuraklıktan çok korkuyorum. Üzerine titrediğim bitkiler kavrulduğu zaman suçluluk duyuyorum, keşke dikmeseydim diyorum. Her gün otoban kenarlarında yanmış olanları gördükçe ayrı çıldırıyorum. Sigara içenler, içki şişelerini kırıp etrafa atanlar fırlattıkları izmaritlerin ya da camın sonradan neler yapabileceğini düşünmüyor.

Konumuz neydi, ben nereye geldim! İnsanlık belki düzelecek, biz bitkilere bakalım…
Bu hafta otoban kenarlarında, mahalle aralarında fazla ilgilenilmediği halde çok güzel çiçek açan ağaç hatmiler’den (Hibiscus syriacus) söz etmek istiyorum. Bu bakımı kolay, zahmetsiz bitki tip olarak güneyde yetişen Japon güllerine benzer. (Zaten aynı ailenin değişik türleri’dir.)

A.Hatmi

Anavatanı Hindistan ve Çin olan bitki kışın yaprağını döker.(Sarı olup dökülen yapraklar sonbahar bahçeleri için iyi bir seçenek olabiliyor.)

En gelişmişi 3 – 4 metreye kadar uzayabilir. 5-10 santimi bulan çiçekleri Japon güllerinden daha basit`tir.

Beyaz, pembe, mavi, mor yalınkatlıların dışında, katmerlileri de vardır. Çiçeklerin değişik renkleri dışında yaprakları yeşil beyaz varyant tipleride nadir olsada fidanlıklarda bulabilirsiniz. (Bu yapraklıların çiçekleri diğer türlere göre daha küçük açabiliyor.)

Hibiscus
Aşırı soğuk bölgelerde yapraklardan sonra oluşan tomurcukları geç dönem donlarından etkilenebilir. Bitkiyi garanti altına almak için kuzeye bakan, öğleden sonra güneşli, duvar önlerini, rüzgarsız kuytu alanları tercih edin.

Ağaç hatmiler tam güneşten yarı gölgeye zayıf kireçli, killi, fazla su tutmayan tüm topraklarda rahatlıkla gelişirler. Dikimde toprağa atacağınız yaprak çürüğü, iyi toprağın dışında potasyumca zengin özel gül gübrelerinden de ekleyin (Büyük marketlerde ithal olanları var).

Hibiscus
Ligustrum çitlerinden bıkanlar için değişik bir seçenek. 1.5 metrede budanarak çiçek açan hatmi çiti de yapabilirsiniz. Budanması ilkbaharda ya da çiçek sonrasında olabilir. Hastalık sorunu yoktur. Fazla su istemez ama kurak dönemlerde biraz kontrol altında tutulmalıdır.

Yaz sonunda beğendiğiniz ağaç hatmilerden üretmek istiyorsanız anaç bitkiden çelikler alın; suyu geçirgen, kumlu, bol yaprak çürüklü toprakta ılıman ortamlarda (serada) köklendirin. İlkbaharda dikeceğiniz fideler 1 metreye ancak beş senede ulaşabilir.

Hibiscus

Tıpta kullanılan ilaç hatmi bu bitkiden değildir. Yaz başında ince uzun tohumlu gül hatmi bu işe yarayabilir. Çiçek tipleri benzer ama yapıları apayrıdır. Ben hatmi gibi çiçekli bitkileri, kelebekleri, arı ve kuşları bahçeme davet etsin diye dikiyorum.

Yurtdışında moda olan renk bahçelerinin ötesinde yeni başlayan akım kelebek ve kuş bahçeleri! Bu konuyla ilgililenenlere bitki listeleri verebilirim.

Kuşlar için; Trabzon hurması, süs elması, kızılcık, erguvan, manolya (tohumları),
bambu, palmiyeler (tohumları), cycas palmiyeleri, mimoza, akasya, selviler, huş ağaçları, kayın, dişbudak, çınar, koca yemiş, tavşan elması, porsuk, lale ağacı, kavuçuk bitkisi, okalüptüs, incir, pitosporum, ilex, yucca (avize), Japon gülü, lilium, petunya, begonya, aloe, gardenya, atlas, kuş konmaz çalısı, tüm üzümler-üzümsü çalılar, ay çiçeği, kana, eğrelti otları, begonvil, saat çiçeği ve borozan çiçeği.

Kelebekler için; Söğüt, kavak, orman gülü, at kestanesi, süs elması, kavak,
kartopu, leylak, vişne, narenciye türleri, badem ağacı, maviyemiş-likapa, acı yemiş,
erguvan, spiraea çalısı, japon gülü, ay çiçeği, brokoli, güller( özellikle yabanileri),
aster, papatya, hemerocallis, astilbe, rudbeckia, kampanula, yukka, lantana,
saat çiçeği, phlox, sedum, verbena, cosmos, zinnia, abelia, agapanthus,
cam güzeli, ya da kelebek çalısı olabilir.

Murat Pilevneli.

Paylaş Stumble Upon Facebook

2 adet yorum var

  1. osman doğu SEZEN on 14 June 2008 1:52 pm

    hatmi çiçeği dikmek istiyorum.Ama bu işlem ile ilgili bir açıklayıcı not göremedim…Bilgilendirebilirseniz çok sevineceğim..Teşekkürlerr

  2. Bahcevan on 17 June 2008 1:43 pm

    Hatmi

    Hatmi cicegi diye sorduklariniz bunlarmi?
    Bu bitkilerin ismi, gulhatmi, Alcea rosea.
    ( http://en.wikipedia.org/wiki/Alcea_rosea )
    Tohumdan yetisiyorlar, buldugunuz hatmilerin cicekleri gectikten sonra tohum uretiyorlar (hazir tohumlarda satiliyor http://www.tarimtedarik.com/site/page.asp?dsy_id=4497), bu tohumari sonbaharda bol gunes alan bir yere dikin uzerine iyi gubreli toprak ilave edin, seneye mutlaka cikip cicek acarlar. Kisin bitki yok oluyor, toprak ellenmezse her sene daha cogalarak cikip aciyorlar.

    Tam gunes istiyorlar, biraz golgede bile hastaliga yakalanabiliyorlar.

    Boylari yukseldigi icin ya ciceklerin arka planina dikin ya da tek grup halinde kullanin. Uzamasinlar diyorsaniz, yeni surgunleri ilk bahardan itibaren iki kez budayin, boylece kisa kalip, bol cicek acabiliyorlar.
    Sordugunuz bu degil ise yukaridaki agaclasan hatmi bakimi konuda yaziliydi.

    Sizin icin bir konuda buldum, ilginizi cekerse bakin:
    http://www.otrehberi.com/Resimli_sayfalar/hatmi_koku_ve_yapragi.htm

    Selamlar.
    MP

Yorumunuzu bırakınız