Murat Pilevneli
Minimalistler i̤in (Nergis-Narcissus) РMilliyet Vitrin
10 April 1999 | Kategori: Yazilarim
Narcissus isimli genç, sadece kendi sesi tekrar edildikçe yaşayan Eko isimli bir periye aşık olur. Tanrılar ilişkiyi onaylamaz ve ona periye değil, kendine aşık olma cezası verirler. Bir su birikintisinde kendini görür, aşktan ve açlıktan acı çekerek ölür. Bedeni nergis (Narcissus) çiçeğine dönüşür.
Mitolojide böyle anlatılır. Nergis ilkbahar habercisi, etkileyici bir kokuya sahip olan soÄŸanlı bir bitkidir. Çin’de nergisler yeni yılda çiçek açarsa o senenin bereketli geçeceÄŸine inanılır. Hava durumuna göre ÅŸubat sonu, mart baÅŸlangıcından nisana kadar açabilir. Ãœlkemizde Ä°zmir, Van, Marmaris, Ä°stanbul’da doÄŸal olarak yaprağını döken aÄŸaçların altında yetiÅŸmektedir. Fulya, Nargöz, Zerrin, Zerrinkadeh gibi isimlerle de tanınmaktadır. Dünyadaki anavatanı Avrupa ve Akdeniz kıyılarıdır. Hollandalılar lalede uyguladıkları gibi bu soÄŸanlıdan da 20 – 30 deÄŸiÅŸik tür üretmiÅŸlerdir.
Genelde yaprakları ve çiçek sapları aynı (10 – 50 santimetre arası) fakat çiçekleri çok farklıdır. Minyatür gibi 1 – 2 santimetrelik çiçekler türüne göre 10 santimetreye kadar açabilir. Nergislerin beyaz, kemik, sarı, turuncu, pembe renkleri çiçeklerdeki trompet gibi ve arkadan onu destekleyen taç yapraklarıyla boyanmıştır. Tek renk ya da karışık renk biçimleriyle karşımıza çıkabilir. Eski binaların bahçelerinde beyaz ve düz sarı renkleri ağırlıkta olanları bolca görebiliriz. Ä°stanbul Emirgan’da yer alan Lale Bahçesi’ndeki nergisler (bakım yapılmışsa) görülmeye deÄŸer.
Nergis her türlü asitli, kireçli toprakta ve rutubette yetiÅŸebilir. Aşırı kar yağışı, çamur, kuvvetli rüzgarlar hatta fırtınalar nergisi etkileyemez. Asla bitkiyi kırılır diye bir desteÄŸe baÄŸlamayın ve açan çiçekler geçtikten sonraki 4 – 6 haftayı bitirmeden de soÄŸanı çıkartmayın. Aslında dikildiÄŸi yerde, sökülmeden yetiÅŸirse daha da iyi geliÅŸebilir. Sadece 4 – 5 senede bir fazlalaÅŸan grupları azaltmak yeterli olacaktır. Ä°lla sökmeniz gerekiyorsa kuru, karanlık bir ortamda sonbahara kadar saklanmalıdır. Dikimde soÄŸanın boyunun üç katı derinlik bu bitki için pek geçerli olmaz. Toprağın altına göz kararı yerleÅŸtirin, o zaten gideceÄŸi yeri bilir ve gidip yerleÅŸir.
Tam güneşten yarı gölgeye kadar dışarıda, bahçede yaşayabildiği gibi son dönem mimari uygulamalarda ev içinde orkide ve sümbül gibi saksılarda da yetiştirilmektedir. Minimalizm akımının en hoş yanı da evlerde bu tip bitkilerin kullanılması bence. Evde yetiştirilen nergisleri çiçeğinden sonra yaprakları da yok oluncaya kadar sulayın ve üst gövde yok olunca, bırakın kuru kalsın. Sonbaharda dışarıya dikin ve orada gelişsin.
Meraklısı için not: Kurutulmuş nergis çiçekleri suda kaynatılıp müshil ve ateş düşürücü etkileri için de kullanılabiliyor.
Murat Pilevneli.
Paylaş 
6 adet yorum var
Yorumunuzu bırakınız
Eski Yazılar
Merhabalar
5 adet japon gülüm var ve Sapanca’ya ekmek istiyorum. Bu güller orda yaÅŸar mı? Nasıl toprak ve ortam severler?
Ä°lginiz ve bizlere verdiÄŸiniz bilgiler için çok teÅŸekkür ederim…
Serkan Girgin
Japon gülleri Kuzey illerde saksıda yazın kalabilirler, kışın camekanlı bir yerde saklamanız gerekiyor.
Bence toprağa dikmeyin, mutlaka kışın donar.
Bol bol güneÅŸ, azar azar su vermelisiniz…
Merhaba,
peki cam kavanozda serin yerde yetistirilen nergis, yaklasik 60 cm. civarinda ve vazo cok kucuk kaliyor, yani yapraklari bukulmeye basladi, btkiyi tasiyamadigindan. Vazoda yetistiginden oturude cok kok yapmadi, bu sebeple boya vermis olabilecegini dusunuyorum. Kendisini yasatabilmek icin saksiya diksek ve oda sicakligini 7/8 derecede muhafaza etsek olur mu? Cicek acmis durumda nergis. Cevabinizi bekliyorum. Simdiden tesekkurler..
Elif hanım, yaprakların yatması normal durum…
Birkaç hafta sonra sararıp yok olacaklar, öldü zannetmeyin. Seneye tekrar çıkıp geliÅŸecekler. Havalar ısınınca TopraÄŸa dikip bahçeye de alabilirsiniz… Zamanla toprakta çoÄŸalabiliyorlar.
Merhaba; bahcemizde nergisler var fakat acmiyorlar yapraklari yerlere uzadı uzadı neredeyse 1 metre kadar oldu
nasil acmasini saglayabiliriz.
tesekkurler..
Golgedeyse yapraklar uzar, cicek acmaz, bence gunese tasimalisiniz.