Sürprizli çiçek (Physalis Alkekengi-Yabani biber) – Milliyet Vitrin

24 October 1998  | Kategori: Yazilarim

Vitrin ekinin bu yüzüncü sayısında 1.5 senedir yazdığım bitki konularının sürüyor olması hoşuma gidiyor. Gelen fakslardan, tanıdıklarımdan güzel tepkiler alıyorum. Zaten amacım en doğru bilgiyi en yalın ve kolay yönden verebilmek. Hatta bunları daha da genişletip babamın resimleyeceği bir “Modern Bahçe Kitabı” hazırlamak. Neredeyse her lisanda var, neden Türkçe’de de olmasın? Çalışıyorum…

Bu hafta sonbaharda rengiyle büyüleyici çok özel bir bitkiyi tanıtacağım. Physalis Alkekengi. Ülkemizde güvey feneri, gelin otu, kandil otu, yabani biber (Sürmene – Trabzon) gibi isimlerle tanınmaktadır.

Physalis

Bitkinin anavatanı Avrupa, Orta Asya ve Japonya’dır. 60 santime kadar yükselebilen, daha çok yer örtücü gibi olan, kışın kuruyan, ilkbaharda tekrar yerden çıkan mevsimlik bir çiçektir. Aşırı kar yağışı olan bölgelerde, Akdeniz ikliminde, kısacası Türkiye’nin her yerinde yetiştirilebilir.

Özellikle kireçli toprakları sever. Yarı güneşli, gölgeli ortamlarda iyi gelişir. Yazın gelişimi için sulamak gerekir ama topraktan su süzülmelidir, rutubeti sevmez. Yaprakları açık yeşil ve oval şekildedir. Bitkinin esas özelliği gövdeden çok çiçekleridir.

Geçenlerde güvey kandili – koelreuteria diye bir ağaçtan bahsetmiştim. Bu bitkinin çiçekleri de o ağacınkine benzer ama renkleri ve boyutları farklıdır.

physalisHaziran – temmuz aylarında açan beyaz renkli çiçekler yaz sonuna doğru portakal rengi ya da mercan kırmızısına dönüşür. 2 – 3 santimlik kozalak gibi dilim dilim görünüşü aslında içinde bir sürpriz saklamaktadır. Çiçeğin dış kabuğu sonbaharda kurumaya başlar. Damar gibi ağ doku, yusyuvarlak portakal renkli bir tohumu öyle bir kafes içine almıştır ki görünce etkilenmemenize imkan yok. Mucize gibi.

Bu kurumuş çiçekler bitkinin en dibinden temizlenip, kış dekorasyonunda aranjmanlarda kullanılabilir. Benim önerim, physalis bitkisini, daimi yeşil kalan; orman gülü, pitosporum, porsuk gibi bitkilerle beraber dikin. Kök gelişimi az olduğu için, büyümede sorun çıkartmaz.

Portakal renkler, açık yeşilde mükemmel parlayacaktır. Üretimi kolay. İlkbaharda taze sürgünler çıkarken, sonbaharda dinlenme dönemine girerken kökten çoğaltılabilir. Ilıman seralarda tohumundan üretebilir. Portakal renkli bu tohumlar yenebilir! Çiçek pazarında, eski seralarda, yurtdışındaki katalog tohum firmalarında bulabilirsiniz. Günümüz peyzaj mimarisinde belki eski moda bulunabilir. Ama bence doğa harikası. Meraklısına tavsiye ederim, koleksiyonunuza ilave edin!

PhysalisMurat Pilevneli.

Not: Yazıyı 98’de yazmışım. Kitap işi blogculuğa dönüştü, sizin için bedava hemde…Yazımı tekrar okudum, demekki o zamanlar bu bitkinin bir meyve olduğunu bilememişim. Bana ilk Ortaköy Mayot Cafe’de Rafi ikram etmişti. Tadı sert domates gibi, ama tatlı. Kahveyle beraber mükemmel, bizim lokumlar gibi. Bulursanız deneyin.

Paylaş Stumble Upon Facebook

12 adet yorum var

  1. yusuf TÜRKMEN on 21 September 2007 7:49 pm

    merhabalar ben gaziantep,te bu bitkiyi buldum ilgilenenler için

  2. didem on 02 October 2007 8:45 am

    ayrıca bu bitki hakkında daha fazla bilgi için http://www.ekvatoral.com.tr yi ziyaret edebilirsiniz.
    gerçekten tadı çok değişik bir lezzete sahip.ve besin değeri de yüksek bir meyve.

  3. çağatay UYSAL on 02 December 2007 11:26 am

    iki yıl önce mısırda karşılaştım. tatdım çok güzeldi. Yürkiyeye getirdim ve şu anda komşumuzun bahçesi güvey feneri dolu.

  4. nail delieli on 15 December 2007 8:46 pm

    selam.ben bu bitkiyi cocuklugumdan tanirim,bizim köyde bolca bulunur.su anda almanyadayim.marketlerde satildigini gördüm.tadi degisik hos bir sey.köye gittigim de ilk firsatta bulup tadini denedim.burdaki lezzeti vermedi degisik bir tadi vardi.bizim yörelerde yenilebilir bir bitki olarak bilinmiyor

  5. Sukru Arslan on 01 May 2008 9:00 am

    Ben ic Karadeniz bolgesindenim. Bizim koylerde bu bitki yabanidir, kimse yemez ve koyun gubreliklerinde bol miktarda yetisir. Avrupa’da pastalarin uzerine konuldugunu ve cok hos bir tadi oldugunu gorunce merak ettim. Ayrica, kucuk paketler icinde cok pahali olarak satiliyor. Acaba bizim koydekilerin aynisi midir? Ulkemizde yetistirilmesi mumkun ise bunun ticareti nicin yapilmiyor???

  6. Bahcevan on 02 May 2008 3:48 pm

    Sukru Bey, yabani turu bilmiyorum, ama satilanlar yeniyor, cay yerine Likapa gibi bu bitkiyi yetistirilirse muthis bir pazar var…

  7. ROMANTİK SERSERİ on 03 August 2008 5:15 pm

    Çoktandır bu siteye mesaj göndermeye çalışıyorum. ama olmuyor. Neyse.Cape, Güvey feneri, Kaz üzümü,Physalis veya Yer kirazı hepsi aynı şey.ben orduda yaşıyorum.Bizim buralarda bol miktarda bulunur.Doğal olarak ama yenmez. İlaç yapımında kullanılır.Onun haricinde ben kültür formunu aldım ve yetiştiriyorum.Elimde bol miktarda fidanı bulunmaktadır.İlgilenenlere duyurulur.

  8. ROMANTİK SERSERİ on 06 August 2008 5:03 pm

    Tekrar merhaba. güvey feneri fidanıyla ilgilenenler için iletişim bilgilerim için cep 05548176187 msn sahin52cengiz@hotmail.com ayrıca ilgilenenler için web sayfam var. sayfamda yalnız sadece süs çamları var.http://site.mynet.com/morbeyazbotanik/hobilerim/

  9. mehmet on 14 September 2008 3:34 pm

    bizim bahçelerde doğal olarak ve bol miktarda yetişmekte. bu yıldan itibaren yetiştiriciliğine de başlıyorum. ilgilenenler mail ile bana ulaşabilir. dtmears@hotmail.com- dtmears@gmail.com.
    hepinize sağlıklı yaşamlar diliyorum.

  10. ROMANTİK SERSERİ on 18 December 2008 12:12 pm

    Arkadaşlar tekrar merhaba. GÜVEY FENERİ bitkisi ticari anlamda yetiştiriciliği yapılabilecek bitkilerden biridir. şu anda istanbulda ve diğer büyük şehirlerde kilosu 30-60 ytl arası alıcı buluyor. http://www.morbeyazbotanik.com adresinden bu bitki hakkında daha geniş bilgi bulabilirsiniz.

  11. yusuf türkmen on 22 December 2008 12:55 pm

    merhabalar güvey fenerini gaziantepte yetiştirtik pazar arıyoruz yusuf türkmen gaziantep 0532 360 64 20

  12. DOĞAN URCAN on 10 September 2012 3:00 pm

    merhaba
    bitkiyle ilgili açıklamalarınız için teşekkürler ve tebrikler, düzgün bir Türkçe ve samimi bir
    anlatım, kaktüslerle ilgili siteniz varsa oralarda da dolaşacağım,esen kalın.

Yorumunuzu bırakınız