Yaz – Home Art

01 June 2006  | Kategori: Yazilarim

Upuzun süren ilkbahardan sonra nihayet yaz geldi. Hadi bakalım şimdi çok işimiz var…

İlkbaharda temizlik, gübreleme yaptınız değil mi, ya da hafif budama?

Bu ay ilkbaharda açıp geçen bitkileri dilerseniz budayabiliriz. Mimoza, şakayık, leylak, forsitya, ilkbahar manolyası, morsalkım, sarı salkım çalısı, açelya, orman gülü… Uzatmadan sizin bahçede ilkbaharda ne açmışsa bakın bakalım, budamak gerekirse şimdi tam zamanı.

lavanta

Gübrelemeyle ilgili konu yazsak çok uzun olur, onun için temel bir kaçını size hatırlatıyorum.

Çiçekli tüm bitkilere potasyum, yaprağı önemli bitkilere de azotlu karışımları öneriyorum. Potasyumlu gül gübreleri büyük marketlerde hazır halde var. Açmayan çiçeklilere bu sene verin artık…

Demir, fosfor bunlar da önemli. Asit seven bitkiler toprakta demir ister. Sararan yapraklı yaz manolyası, açelya, orman gülü, kamelya, yaban mersini (çok tatlı meyve), pieris… Bunlar da size sinyal verdiğinde demir eksikliği, asit istekleri var demektir. Bu tip karışımlılar da marketlerde hazır var.

Çimler peki en zor konu, onu ne yapıyorsunuz? Yemyeşilse siz bu işi biliyorsunuz, gübre olarak eski usul üre (dikkatli verin) yada 15-15-15. Acaba siz doğru karışımlı çim tohumunu seçmiş miydiniz?

Marketlerde çim karışımları (gölge çimi, güneş çimi, top sahası yada golf çimi gibi) hazır doğru karışımlar var.

Bence çimle beraber bu yaz bir iki süs çimi de bahçenize katın. Kırmızı japon kan çimi, osmanlı çimi (gölge), arap saçı (gölge), Miscanthus (saksıda mükemmel gözüküyor, hani İngiliz bahçe fotoğraflarında gördüğünüz fıskiye gibi büyüyen dev çimler), japon şemsiyesi (papirüs-sulak alanlarda), püskül sazı, bambu yada değişik sazlar.

Ben oldum olası bahçede bitkilerin arasına dikilmiş mevsim çiçeklerini hiç sevemedim. Bu çiçekliler en güzel saksıda duruyorlar. Boy boy saksılar, aralarda bir iki bahçe heykelcikleri, ağaçlarda lamba yada rüzgar çanları… İşte zaten bunlar bahçenizi güzel gösteren malzemelerdir. (Tarzınız minimalse özür dilerim, lafım çok çeşit sevenlereydi.)

kekik

Yazın dışarıdaki yaşam alanlarını iyi seçin.Yemek yeriniz yada oturma grubunuz varsa buralara yakın kokulu yapraklı bitkileri öneriyorum (ıtır, fesleğen…). Yaprak dedim, çiçek demedim, çünkü tüm kokulu çiçeklilerle beraber bahçenize arılar da musallat olacak dikkat!

Yeri gelmişken lavanta(yukarıda resmi var) severmisiniz? Seviyorsanız lütfen sizden uzağa dikin, çiçekli dönemlerde dev eşek arıları da ortaya çıkıyor. Abelya, hani şu tüm yaz açan çiçekli çalı yada mine, buz çiçeği…Bunlara dikkat arılar bayılır. Çocuklarınızı koruyun!

Zakkum, buyrun bakalım, bu bitkinin de bir sorunu var sizin yaşam alanlarına yakın dikerseniz çiçeklerinin kokusu fena baş ağrısı yapar, biraz uzağa lütfen! Zavallı zakkumun uğursuz olduğuna da inananlar varmış, ben araştırdım öyle birşey yok!

Uğursuz değil ama enerjinizi emen bir bitki var onunda ismi, kara ağaç. Altında vakit geçirmeyin! Siz enerji kazanmak istiyorsanız çam ağacına yaslanın. Çok sinirliyseniz çıplak ayak çimlere basın ya da çim üstünde oturun, uzanın… Siniriniz hiç geçmiyorsa su sesi ve renk cümbüşü balık havuzlarını öneriyorum. Bana inanmazsanız gördügünüz bir yerde balık havuzu yanına oturun biraz seyredin, kalkabilecekmisiniz bakalım, hipnoz etkisi var, şöminede yanan ateşi seyretmek gibi… (Balık konusuna girmiyorum, bu iki sayılık yazı dizisi olur, dileyen bana mail atsın).

Mevsimlik çiçeklerden en güzelleri güneşli alanlarda begonya, sardunya, gölgede cam güzeli. (Işık önemli, siz seviyorsunuz diye istediğiniz yere dikemezsiniz.)

Ortanca, en güzel yaz çiçeği.Yarı gölgeli duvar dipleri, iyi toprak ve biraz rutubet ister. Renkler biraz sorunlu olabilir. Beyaz dikilen pembe, pembe dikilen seneye mavi açabilir. Bu ne satıcının, ne de sizin suçunuz değil! Toprakta ne mineral varsa çiçek rengi ona göre değişebiliyor. Maviler asitli topraklarda, pembeler biraz daha nötr topraklarda renkleniyorlar (marketlerde özel renk gübreleri de var).

Güller, hadi, en ilginç konuya geldik. Sizin bahçede güllerde yapraklarda gri toz gibi lekeler varsa, çiçeklerin üzeri yemyeşil bit doluysa biraz gayret…

Güller güneşe bayılır, gölge sevmezler (gölgedeki senelerdir acı ceken gülünüzü ilk fırsatta sonbaharda söküp iyice budayıp, yerini değiştirin. Bu sene almışsanız problem yok, bir akşam vakti söküp yeni yerine alın, daha kök yapamamıştır.) Bitlere de filitlemeyle ilaç püskürtün, ya da tazyikli suyla yıkayın.

RRSarmaşık gülleri benim favorim, özellikle de yalınkatlılar. Sonbahara kadar sorunsuzca açıyorlar. Eski moda yediveren kazık güller, onlar da güzel ama diplerinde boş dalları örten yapraklı bitkiler dikerseniz iyi gözüküyorlar. Bir de son yıllarda moda olan otoban gülleri var, çalı şeklinde top gibi büyüyüp deli gibi açıyorlar. Dikenleri de çok, sizden uzak bir yerlerde sorunsuz gelişirler. Bu türlerde favorim Rosa Rugosa. Özellikle moru, sonra pembe ya da beyazını öneriyorum. Tam gül kokusu bu bitkide var. Anormal arsız dalları toprağa deydiği yerden köklenip yeni bitkiymiş gibi bir iki metre sonra tekrar gelişiyor. Otobanlarda tercih sebebi bu (çok su sevmezler!)

Yapraklarda gri benekler demiştim, bu külleme hastalığıdır.Yapraklara akşam vakti su tutun, toz kükürt serpin (ecza depolarında bulunur, naylon çoraba doldurup pudralama yapın) bırakın gülünüz sabaha kadar sapsarı kalsın, sabah yıkayın, bir hafta sonra tekrar edin… Bu işlem sırasında metal mücevher, saat, kemer ne varsa çıkartın, kükürt metali karartmasın!

Güllerdeki külleme hastalığı diğer bitkilerden de geliyor olabilir. Taflan, oya ağacı, dut, sizde varmı? Varsa onlar şüpheli! Kontrol edin artık.

SardunyaSardunya, kısaca bu biktiden de bahsedelim. Öncelikle bitkiyi güneşe yerleştirin. Gölgede gelişmezler. Sulama az, saksı diplerinde asla geceden kalmış su sevmiyorlar. Renkleri karışık dikmeyin, birbirlerinden etkilenip başka tonlarda açabiliyorlar. Toprakta kahverengi pirinç karışımı seviyorlar (az). Mükemmel çiçekler için yapılan sadece sardunya sıvı gübreleri var. Dikine büyüyenler sorunsuz ama, sakız türleri rüzgar sevmiyorlar, balkonda bile lodos cephesi en iyi taraf.

Yazının sonuna geldim, unuttum, sulama. Çok önemli. Sizin bahçe gölgeliyse sabah erken (gece sulanınca sümüklü böcek istilası olur), güneşliyse gece sulanması lazım. Havalar ısındıkça özellikle Ağustos ayında sulamaya dikkat, sanılanın aksine sulamayı birazcık azaltıp verin… Ne kadar çok su, o kadar su kaybına sebep olabiliyor, bitki yanabiliyor, susuzluk gibi… (Bunu yazdığıma umarım pişman olmam, su zor konudur, bence siz bildiğiniz sulamaya devam edin, bunu unutun!)

Kolay gelsin.

Murat Pilevneli

Paylaş Stumble Upon Facebook

11 adet yorum var

  1. Tijen on 01 July 2006 6:59 pm

    ellerinize saglik!
    çiçeklerin hepsi bir arada ne güzeller degil mi?
    tijen

  2. Cenk on 04 July 2006 2:09 pm

    Murat Bey
    Mutlaka bilirsiniz en güçlü antioksidan meyvelerden biri blueberry. Maalesef ülkemizde yetişmiyor. Yurtdışından tohum alıp burda kendi bahçemizde diksek yetişir mi? Yetişme koşulları nedir blueberry nin? Ne gibi iklim ve toprak gerektirir? Balkonda yetişmesi mümkün müdür? Bununla ilgili bir yazı yazmanızı istesem çok mu şey istemiş olurum?
    Saygılar
    Cenk

  3. Bahcevan on 05 July 2006 9:26 am

    Cenk bey,
    Eski yazılarım çok,yayınlalam zaman alıyor.
    Siz baktığınızda bu konu yoktu,
    Şimdi,Ağustos 2003 Vizyon Dekorasyon yazısını yayınlıyorum.
    İlave sorunuz varsa bana tekrar yazın.
    Saygılarımla.
    MP

  4. Cenk on 05 July 2006 10:32 am

    Murat Bey
    Çok teşekkürler. Yazınız bütün sorularımı cevaplıyor.
    Türkiyede satılması çok güzel. İlk fırsatta dediğiniz yerden alıp yetiştirmeye başlayacağım.
    Cenk

  5. yasin on 05 March 2007 9:48 am

    murat bey ;
    benim evde yapraklı bir bitki var. adını bilmiyorum. Resmini çekip göndersem adını
    ve nasıl bakılması gerektiğini söyleyebilirmisiniz.

    teşekürler

  6. selen on 21 April 2008 1:45 pm

    slm siteniz için teşekkür ederim.ıtır bitkisi arıyorum ama coğu sera nasıl bir şey olduğunu bile bilmiyor .Ankara da nerden bulabilirim .

  7. Bahcevan on 21 April 2008 6:46 pm

    Ankarada nerede satılır bilemem ama İstanbuldaki semt fidanlıklarında vardır, bu işi biraz amatörce yapanlarda bulma şansınız yüksek olacak, çok moda olmadığı için satıcılar tanımıyordur.
    Güney illerindeki pek çok fidanlıktada ya da pazarlardaki çiçek satıcılarında bulabilirsiniz(yaz kış bozulmadığı ve kolay üretildiği için).

  8. CanBoyzAnnesi on 22 April 2008 8:15 pm

    Merhabalar,
    türkiyeye geldigimde ilk güzel kokulardan biri feslegen kokusu.. simdi artik burda almanya kendime ayit bahcem var ve feslegen ekmek istiyorum, ama nerden bulurum acaba tohumunu? Yada baska ismide varmi feslegenin?

    Simdiden cok tesekürler!

  9. Bahcevan on 23 April 2008 12:59 pm

    Havalar ısındıkça saksılı örnekleri fidanlıklarda, semt pazarlarında bulunabilirsiniz, iri yapraklısına Reyhan deniliyor, hani salatalarda kullanılan tür.
    Ayrıcada Tohumu çiçek pazarlarında ya da yapı marketlerinde bulabilirsiniz.

  10. ayfer on 29 June 2008 6:28 pm

    slm murat bey 1 sene önce arkadaşım saksıda lavanta verdi balkonda suluyorum ama çok bi gelişme yok lavanta saksıda yetişmezmi ondanmı gelişme yok eğer saksıda yetişirse ne yapmalıyım teşekkürler

  11. Bahcevan on 06 July 2008 3:45 pm

    Uygun Saksida, tam guneste haftada bir, en cok iki kez sulamayla gelisebilir.

Yorumunuzu bırakınız