Murat Pilevneli
Zakkum (Nerium Oleander)
03 July 2007 | Kategori: Yazilarim
Zehirli olduğu için çoğu insanın bahçesine dikmekte çekindiği bitkiler vardır. Aslında bu tip bitkilerin çiçekleri çok etkileyicidir. Datura, Açelya, Atatürk çiçeği ya da zakkum gibi. Bu konuda daimi yeşil görüntüsüyle yaz kış bahçeye renk veren zakkum’u (Nerium Oleander) tanıtmak istiyorum.
Bitki Apocynaceae ailesinden, anavatanı Güney Avrupa, Kuzey Afrika sahilleri ve Japonya’dır. Budanmadığı, serbest büyüdüğü zaman 5 metrelik dev çalı ya da ağaççık görüntüsü alabilir. Türkiye’de tüm ılıman bölgelerde yetişebilir. Kışın kısa süreli kar yağışına, dona dayanabilir (mümkünse kar yağmadan bitkiyi dağalmasın diye iple bağlayın, aşırı yağıştan dallar yere yatarsa da sakın elle kaldırmaya ya da suyla temizlemeye kalkmayın. Donmuş dal zorla kalkarken kırılıyor, Suyla yıkanıncada daha çok donuyor, siz şevkat göstermeyin!…). Böyle ortamlarda zakkum soğuktan etkilense bile ilkbaharda budanarak tekrar dipten sürmesi sağlanabilir. Kışlar aşırı soğuk geçen yerlerde bahçede saksıyla da yetişebildiği için cam seralarda saklanabilir.
Bitkinin zehirli olmasına, çeşitli önlemler alarak karşı koyabilirsiniz. Budanırken eldiven giymek, budananları acilen çöpe atmak, bitkiyi evden uzak alanlara dikmek gibi. Asla budanan dalları yakmayın, kokusu bile zehirlidir!. Çiçekleri yaz başında açmaya başlar. Gübrelendikçe ekim ayına kadar devam edebilir.
Zakkumlar aslında hafif rutubetli toprakları, yazın kurumuş dere yataklarını, aşırı güneşli alanları çok sever.
Yazın sulanmadığı takdirde ölmez ama fazla da gelişmez. Deniz kenarında bile denizden gelen suya dayanabilir. Benim tavsiyem, siz bu bitkiyi yazın sulayın. Miktar, ilkbahar’da fazla, çiçeklerinden sonra az olsun. Üretimi de çok kolay; çeliklemeyle ya da suda köklendirmeyle yapılıyor. Sabrınız varsa tohumdan da üretiliyor. Tohumlar sonbaharda ortaya çıkıyor.
Zakkumları akdeniz mimarisinde yol kenarında, duvarın ardına 60 santimde bir çit gibi dikmek ya da yollarda alt dalları budayıp ağaç şeklinde kullanmak, gelenek olmuş. Yalın katlı çiçekler çok uzun, katmerliler biraz daha kısa çiçek açtığı için karışık dikilebilir .
Genelde pembe olanların dışında kırmızı, bordo, beyaz ( Benim favorim bu. İstanbul’da ,en sıcakta hiç birşey olmadan açıp duruyor), sarı, somon çiçekliler ve ayrıca yaprakları sarı alacalı türleri de sonradan üretilmiştir. Bu alacalılar çiçeksiz dönemlerinde bile etkileyici oluyorlar. Önemli bir isteğide var bunların, biraz gölgeye bile dayanamıyorlar, kabak gibi hep güneşte kalacaklar, gölgede yapraklarındaki sarılar yemyeşil oluyor!. Üretimi kesilen dalların suda köklendirilmesiyle yapılabiliyor. Kolay ve zevkli.
Zakkumun tipik sivri uzun yaprakları sizi çok etkiledi ise, ev içinde yetişebilen benzer bir bitki var. İsmi Ficus alii (çiçeği yok!). Bakımı Ficus benjamina gibi ama bu tür biraz su seviyor…
Kur’an-ı Kerim’de zıkkımın kökü diye bahsedilen bitki zakkum değildir. Bu sebeple zakkum dikilmez diye batıl inanç bence çok yanlış. Sadece bitkinin yeşil bölümleri zehirli ve çiçeklerin kokusu yakınında oturursanız baş ağrısı yapabilirdiye yerini dikimde iyi seçin yeterlidir.
Kansere iyi geldiği de söylendi ama araştırmalar sonuçlanmadı. Bilinen o ki sadece düşük miktarda yapraklar su ile kaynatılınca, uyuz, bit, pire, kene gibi küçük parazitleri önleyen bir solüsyona dönüşürmüş. Denemedim, duydum, siz dikkatli davranın!.
Murat Pilevneli.
Paylaş 
8 adet yorum var
Yorumunuzu bırakınız
Eski Yazılar
Sayin Murat bey ben ABD de yasiyorum bu sene zor da olsa evimin bahcesine kirmizi ve sari zakkum lari hem saksilarda hem de topraga direk diktim yasadigim eyalet NewJersey iklimi Erzurum kadar soguktur ve gordugum kadari ile siz bu hususta otorite sayilirsiniz e-mail adresim zafercan@optonline.net bana faydasi olacak her turlu bilgiye ihtiyacim var gonderirseniz sevinirim saygilarla Zafer Can
Size ozel ne yazmami bekliyorsunuz acaba? Tam gunese koyun.
NJ de yazin sorun olmaz, kisin kesin donar.
mevsimlik bitki gibi seneye tekrar alirsiniz artik.
BABA BANA KIRMIZI ZAKKUM ANACLARI LAZIM…YARDIMCI OLABİLİRMİSİN……
Merhaba, http://www.demirarboretum.com, bu firmanın Adapazarı fidanlığında bir sürü fide varmış, 40 cm. boyunda.
Ama sorduğun gibi anaç için bence
http://www.agaclar.net/ sitesinin duyurular bölümüne yaz, bende aradığım birşey olursa buradan bulabiliyorum.
şirket bahçesindeki peyzaj alanına zakkum bambu ve kartopu düşünmekteyim.alanda drenej sorunu var ve corak bataklık bir toprak .bana hangisini önerirsiniz tesekkürler
Ozlem Hanim, zakkum su sevmez, yapragini doken kartopu (viburnum opulus), bataklik selvisi (Larix), bambu iyi olabilir.
Silivri’de bahçemizde bulunan ortalama 2m.
boyundaki zakkumları ne zaman ve ne boyda budamalıyız.
Inci Hanim, ilkbahar baslarken budayin, 60-70cm. dovde kalirsa iyi olur. Budadiktan sonra dallari ya yakin yada hemen yok edin, zehirlidir…