BAHÇEVAN

Barajların, derelerin susuz kaldığı bu sıcak günlerde önemli bir soru geldi. İlginizi çekerse diye konu yaptım…

Marmara bölgesinde, kuzey rüzgarlarına açık çiçek bahçesi olarak düzenlemek istediğim bir bahçem var. Hafta sonları gidebiliyorum. Su kesintileri yaşanıyor bulunduğum yerde. Eğer susuzluğa iyi dayanacak bitki listeniz hakkında bana yardımcı olursanız memnun olacağım.

CEVAP: Sizin problem tek susuzlukta değil. Rüzgar ve kireçli toprak konuları da var… Şu andan itibaren sıcak günlerde dikim yapmanız gerekiyorsa dikim için açacağınız çukuru önce suyla doldurun, biraz su çekildikten sonra bitkinizi iyi toprakla dikin. Toprağı kapatın. Gübre vermeyin, sonbaharı bekleyin, şimdi vereceğiniz gübre bitkiyi yakabilir…
Dikim çukurunu su ile doldurmanız büyük ağaçlar için daha da önemli!. Yeni dikimden sonra vereceğiniz can suyu, kuru topraktaki köklerdeki nem kaybını engelleyemiyor, yapraklar bir hafta içinde büzülüyor, bozuluyorlar.
Susuzluğa ve rüzgara uygun bitkiler:

• Katırtırnağı
• Yucca gloriosa (avize)
• Deve dikeni
• Achille
• Lale
• Helipterum
• Tropaeolum
• Crepis
• Gelincik
• Eschscholzia (renkli gelincik)
• Gaillardia
• Pittosporum tobira
• Mahonia
• Spirea
• Vinca minor (yer örtücü)
• Berberis
• Biberiye
• Adaçayı
• Lavanta
• Crocus
• İris (süsen)
• Gazania
• Cotoneaster türleri
• Alyssum
• Cistus (kaya gülü)
• Rosa rugosa (otoban gülü)- çoğu yayılıcı güller
• Hebe
• Hedera sarmaşıkları
• Saat çiçeği (sarmaşık)
• Mor salkım (sarmaşık)
• Sarı salkım
• Escallonia
• Ateş dikeni
• Koca yemiş
• Kiraz ya da süs kirazı
• Vişne
• Mahlep
• Papaz eriği, Malta eriği ya da çiçek acan süs eriği
• Süs elması
• Nar, süs narları
• Erguvan
• Hatmi
• Ilgın
• Crataegus
• Viburnum Tinus (daimi yeşil kartopu)
• Kırmızı at kestanesi
• Liquidambar
• Ginkgo
• Akasya
• Ardıç türleri
• Selvi
• Kara çamlar
• Porsuk
• Mavi Sedirler
• Defne

Şimdilik bunlar aklıma geldi…

Bence sizin oralarda biraz dolaşıp etrafı da incelemelisiniz, belki komşularda güzel ilaveler görürsünüz. Kolay gelsin.

NOTLAR:

• Birtek ilkbahar ve sonbaharda gübre verin. Sakın sizin arazinin toprağını değiştirmeyin. Bırakın neyse o kalsın.
• Kamyon kamyon funda toprağı, kum falan uğraşmayın. Kil öyle birşey ki getirdiklerinizi kendine benzetir.
• Siz bir de dökülmüş yaprakları toplamayın, bırakın mümkünse yerinde çürüsünler, bunlar rutubet tutarlar.
• Sabah çok erken ya da gece 22.00 -23.00 saatlerinde sulayın, güneş batıp hemen sonra verilen su bile nem kaybına yol açıyor. Sakın korkup aşırı sulamayın, mantar hastalıklarıyla da uğraşmayalım…

Murat Pilevneli.

Akasyaların zamanı bitti şu sıralar rüzgârsız geceler ıhlamur kokuyor. Egzoz kokusu bile bastırılmış durumda. Bence gece biraz sokaklarda yürüyün, zaten evler sıcak…

Bizim buralarda bayıltıcı ama hoş kokan bir sarmaşık var, bu konuda ondan bahsetmek istedim…

Bir bahçenin tekrardan düzeltilmesi işinde aksesuar ararken bunları buldum. Gece su üzerinde batmadan süzülüyorlar. Osmanlıdaki Lale devri keyfi gibi birşey. Sadece estetik! Lambalar gece için şarj ediliyor ve en az 4-5 saat durmadan yanık kalabiliyorlar.

Bu lambalara ilave olarak…

İki konudur dinazor ya da fosil ağaçlardan bahsediyordum. Bunların hepsi fosil ağaçlardan kesilerek hazırlanmış. 20 cm. den 180 cm’e kadar değişik örnekleri görünce aklımı kaçıracak gibi oldum. Hepsini Feryal Solakoğlu buralara kadar getirmiş, satıyor. Küçükler tane hesabı, büyükler kiloyla satılıyor (tabure gibi olanlar genelde 300 kg. en büyük örnek ise 800 kg.)

İster koltuk yanında kenar masası (oynatılması imkansız gibi!), tabure gibi ya da ev içinde ya da bahçenizde dekoratif heykelller sergiler gibi kullanabilirsiniz.

Ben taşlarla ilgilenirken enerjisi en güçlü taşların ağaç fosillerinin olduğunu duyduğumda bulabildiğim bir iki tane küçük örneklerinden Sert mineral mağazasından alıp eve koymuştum…

Ginkgo Biloba. Dinozorlar döneminden bir ağaç daha aklıma geldi. 150 milyon sene öncelerden bulunan fosillerde bu bitkinin izleri var. Charles Darwin onun için yaşayan fosil ismini kullanmış. 6 Ağustos 1945 günü, İkinci Dünya Savaşı sonunda, Japonya Hiroşima’ya atılan atom bombasından sonra her şey yok olmuşken 4 Ginkgo ağacı canlı kalabilmiş. Birer umut sigesi olup, ağacın ne kadar sağlam olabileceğinin en acı örnekleridir. Ağaçlar hala yaşıyorlar…

Aslında ben en çok ağaçları seviyorum galiba. Şehir içinde yapılan yeni binalarda dikilen uyduruk bitkileri gördükçe içim bulanıyor! Neden kocaman, sağlam ağaçlar dikilmiyor? Buyrun bakalım, bu en iyilerden, ilginizi çeker belki…

Porsuk (Taxus Baccata) daimi yeşil bir çam türü olup dalları ve iğneleri benzer türlerine göre daha yumuşaktır. Taxaceae ailesindendir.

Avrupa’nın güneyi, Afrika’nın kuzey batısı, Asya’nın güney batı bölgelerinde ve İran’nın kuzey bölgelerinde doğal olarak yetişiyor. Tabiatta dağınık şekilde gelişeni dışında, dikine sütun gibi ve toprağa paralel, enine büyüyen bodur türleri de vardır. Çok yavaş gelişir.

Pek çoğumuzun bahçesi yok. Biz de teras ve balkonlarda doğa zevkimizi tatmin etmeye çalışıyoruz. Sakın çok çeşit yetiştiremiyorum diye ümitsizliğe kapılmayın, saksıda da yetişebilen pek çok bitki var. Bu yazı sizin için…

Ne tip bitkiler seviyorsunuz, çiçekli’mi, yapraklı’mı, kokulu’mu?… Öncelikle buna karar verin. Çiçekli bitkiler beraberinde arıları, kuşları ya da kelebekleri de sizin mekana çekebiliyor. Kokulular da öyle…

İlkbahar ve yaz için en güzel bitkiler bence çiçek açanlar. Gri kış günlerinden sonra bitki zevkini en çok onlar verebiliyorlar…

İlkbahar geldi diye rehavete kapılmayın. Daha Mart bitmedi!. Ama, bu sene kış çok şaşırttı. Tahminler tutmuyor, yağmurda yağmıyor, biz yaz ne yapıcaz… Korkuyorum.

Mimozalar bu sene erken açtı. Normali Mart başı olacaktı, bir ay geri gitti… Japon ayvalarıda öyle. Bir aydır onlarda açıyor. Baktım, bu konuyu yazmamışım, buyurun bakalım…